การนอนกัดฟัน (Bruxism) เป็นภาวะที่ผู้ป่วยมีการกัดหรือขบฟันโดยไม่รู้ตัวขณะนอนหลับ เป็นปัญหาที่พบได้บ่อย และบางคนอาจไม่ทราบว่าตนเองมีพฤติกรรมดังกล่าว การนอนกัดฟันอาจทำให้เกิดผลเสียต่าง ๆ เช่น การสึกกร่อนของฟัน ปวดขากรรไกร หรือปวดศีรษะในช่วงเช้า ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพช่องปากและคุณภาพชีวิตโดยรวม
BIDH จะพาคุณไปทำความรู้จักกับสาเหตุของการนอนกัดฟัน ผลกระทบต่อสุขภาพ และวิธีการรักษาที่มีอยู่ เพื่อช่วยให้คุณสามารถดูแลสุขภาพช่องปากได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สารบัญเกี่ยวกับ นอนกัดฟัน – Bruxism (คลิกอ่านตามหัวข้อ)
นอนกัดฟันเกิดจากสาเหตุอะไร
การนอนกัดฟัน เกิดจากหลายปัจจัยที่มีความซับซ้อน ซึ่งสามารถแบ่งออกได้เป็นปัจจัยทางกายภาพ จิตใจ และพฤติกรรม ดังนี้

ความเครียดและความกังวลใจเป็นสาเหตุหลักของการนอนกัดฟัน คนที่มีความเครียดในชีวิตประจำวันหรือความวิตกกังวลมาก จะมีความเสี่ยงที่จะนอนกัดฟันเพิ่มขึ้น เนื่องจากสมองยังคงตื่นตัวขณะนอนหลับ
การเรียงตัวของฟันที่ผิดปกติ เช่น ฟันซ้อนเก หรือการสบฟันไม่สมดุล ( Malocclusion) อาจทำให้ขากรรไกรทำงานหนักเกินไปในระหว่างการนอน ส่งผลให้เกิดการกัดฟัน
การนอนกัดฟันอาจสัมพันธ์กับปัญหาการนอนหลับ เช่น การหยุดหายใจขณะหลับ (Sleep Apnea) หรือการนอนกรน ซึ่งทำให้ร่างกายมีการตื่นตัวเป็นระยะ ๆ และทำให้เกิดพฤติกรรมกัดฟันในช่วงนั้น
บางครั้งการนอนกัดฟันอาจเกิดจากปัจจัยทางพันธุกรรม หากคนในครอบครัวมีประวัติการนอนกัดฟัน คนในครอบครัวอื่น ๆ ก็อาจมีแนวโน้มที่จะเป็นเช่นเดียวกัน
การใช้สารกระตุ้นบางประเภท เช่น ยารักษาโรคซึมเศร้า ยากลุ่ม SSRI (Selective Serotonin Reuptake Inhibitors) หรือการดื่มแอลกอฮอล์และคาเฟอีน สามารถกระตุ้นการนอนกัดฟันได้
การนอนกัดฟันอาจเกิดขึ้นในผู้ที่มีโรคทางระบบประสาท เช่น โรคพาร์กินสัน หรือโรคที่เกี่ยวข้องกับการทำงานของสมองและระบบประสาท ทำให้ควบคุมการเคลื่อนไหวของขากรรไกรในขณะนอนหลับได้ยาก
อารมณ์ที่รุนแรง เช่น ความโกรธ ความตื่นเต้น หรือความหงุดหงิด อาจทำให้เกิดการกัดฟันในระหว่างการนอนหลับ
พฤติกรรมบางอย่าง เช่น การเคี้ยวหมากฝรั่ง หรือการบดเคี้ยวสิ่งของในเวลากลางวัน อาจทำให้กล้ามเนื้อขากรรไกรทำงานหนัก จนเกิดการนอนกัดฟันในเวลากลางคืน
รู้สาเหตุที่แท้จริงของ “การนอนกัดฟัน” หรือยัง?
อย่ารอช้า รับคำปรึกษาเบื้องต้น ที่นี่
เราจะรู้ได้ยังไงว่าเรานอนกัดฟัน (เช็กอาการนอนกัดฟัน ที่นี่)
การนอนกัดฟันมักเกิดขึ้นโดยไม่รู้ตัวในขณะหลับ ทำให้หลายคนไม่ทราบว่าตนเองมีปัญหานี้ แต่มีหลายวิธีที่ช่วยให้คุณตรวจสอบได้ว่าคุณนอนกัดฟัน หรือไม่

1. อาการในตอนเช้า
- ปวดขากรรไกร หรือ กราม รู้สึกตึงหรือเจ็บบริเวณขากรรไกรหรือกรามหลังตื่นนอน อาจเป็นสัญญาณว่าคุณนอนกัดฟัน
- ปวดศีรษะ โดยเฉพาะปวดบริเวณขมับในตอนเช้า เป็นผลจากการกดดันของกล้ามเนื้อบริเวณกรามขณะกัดฟัน
- ฟันเสื่อมสภาพ ฟันอาจสึกกร่อนหรือมีอาการเสียวฟันได้ เพราะการนอนกัดฟันทำให้ฟันถูกกัดอย่างรุนแรง
- ปากแห้ง หรือ เจ็บลิ้น อาจพบว่ามีรอยกัดหรือรอยแผลที่ลิ้นหรือแก้มด้านใน
2. คนรอบข้างสังเกต
ถ้ามีคนใกล้ชิดนอนข้าง ๆ อาจได้ยินเสียงขบฟันหรือฟันเสียดสีกัน ซึ่งเป็นสัญญาณที่บ่งบอกได้ชัดเจน
3. ตรวจฟันสึกกร่อน
ฟันที่สึกหรือแตกง่ายอาจเป็นสัญญาณของการนอนกัดฟัน ซึ่งทันตแพทย์จะสามารถตรวจสอบและให้คำแนะนำได้
4. การปวดหรือเมื่อยล้าบริเวณใบหน้า
รู้สึกปวดหรือเมื่อยล้าบริเวณใบหน้า กล้ามเนื้อแก้ม ขมับ หรือข้อต่อขากรรไกรหลังตื่นนอน อาจเป็นผลมาจากการกัดฟันขณะหลับ
5. ใช้เครื่องตรวจการนอนหลับ
หากไม่แน่ใจ คุณสามารถใช้เครื่องตรวจการนอนหลับที่ตรวจการเคลื่อนไหวของกรามขณะหลับ ซึ่งบางครั้งอาจเชื่อมต่อกับอุปกรณ์ตรวจจับการนอนหลับที่ใช้ได้ทั่วไป เช่น สมาร์ตวอทช์ หรือ อุปกรณ์วัดคุณภาพการนอน เพื่อช่วยวิเคราะห์การนอนกัดฟัน
6. ไปพบแพทย์หรือทันตแพทย์
ทันตแพทย์สามารถตรวจดูสภาพฟัน ข้อต่อขากรรไกร และกล้ามเนื้อใบหน้า เพื่อตรวจหาสัญญาณของการนอนกัดฟันได้ หากพบปัญหาทันตแพทย์อาจแนะนำวิธีการรักษา เช่น การใส่เฝือกสบฟันขณะนอนหลับ
หากคุณมีอาการเหล่านี้ หรือสงสัยว่าตนเองนอนกัดฟัน การปรึกษาทันตแพทย์จะเป็นวิธีที่ดีที่สุดในการยืนยันและหาแนวทางรักษา
นอนกัดฟัน อันตรายไหม
การนอนกัดฟันอาจดูเหมือนไม่เป็นอันตราย แต่หากปล่อยไว้โดยไม่ได้รับการรักษา อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพในระยะยาวได้อย่างรุนแรง ดังนี้
- ฟันบิ่น แตก หรือ หัก
- ฟันสึกจนถึงชั้นเนื้อฟัน ทำให้เสียวฟัน หรือปวดฟัน
- เสี่ยงต่อการเกิดฟันผุ เพราะฟันที่สึกจะป้องกันเชื้อแบคทีเรียได้ไม่ดี
- รู้สึกเจ็บหรือเคล็ดบริเวณกราม
- มีเสียงคลิกหรือกรอบแก้มหากเคลื่อนไหวขากรรไกร
- ยากลำบากในการเคี้ยว หรือขยับขากรรไกร
- ตื่นบ่อยในตอนกลางคืน หรือนอนไม่เต็มอิ่ม
- รู้สึกเหนื่อยล้าหลังตื่นนอน
- ความเครียดหรือความวิตกกังวลที่เพิ่มขึ้น ซึ่งอาจเป็นวงจรที่ทำให้ปัญหานอนกัดฟันแย่ลง
การนอนกัดฟันที่รุนแรง สามารถทำให้ฟันสึกและมีรูปร่างที่ผิดปกติ ซึ่งอาจส่งผลต่อความมั่นใจในรอยยิ้มและบุคลิกภาพโดยรวม
- ปวดศีรษะ โดยเฉพาะบริเวณขมับ
- เมื่อยล้า หรือปวดกล้ามเนื้อใบหน้า
หากคุณมีการบูรณะฟัน เช่น การครอบฟัน สะพานฟัน หรือวัสดุอุดฟัน การกัดฟันอาจทำให้วัสดุเหล่านี้สึกหรือแตกหักได้ง่าย
ฟันที่ถูกกัดขณะนอนหลับอย่างรุนแรงอาจทำให้เหงือกเกิดการอักเสบ หรือโรคเหงือกในระยะยาว
การนอนกัดฟันที่รุนแรงอาจส่งเสียงดังและรบกวนคู่ของคุณขณะนอนหลับ ส่งผลต่อความสัมพันธ์และคุณภาพการนอนของคนที่นอนร่วมกัน
Sources : ปัญหาข้อต่อขากรรไกร (Temporomandibular Joint Disorders – TMJ)
การนอนกัดฟันมีผลกระทบหลายอย่างต่อสุขภาพฟันและร่างกาย
หากปล่อยไว้โดยไม่รักษา อาจทำให้เกิดปัญหาร้ายแรงได้
วิธีแก้อาการนอนกัดฟัน มีอะไรบ้าง
การแก้อาการนอนกัดฟัน สามารถทำได้หลายวิธี ขึ้นอยู่กับสาเหตุและความรุนแรงของอาการ โดยวิธีแก้ไขมีทั้งการรักษาทางทันตกรรม การปรับพฤติกรรม และการลดความเครียด ดังนี้

1. การใส่เฝือกสบฟัน (Mouth Guard)
- ทันตแพทย์อาจแนะนำให้คุณใส่เฝือกสบฟันขณะนอนหลับ ซึ่งทำจากวัสดุพลาสติกใส ช่วยลดแรงกดที่เกิดจากการกัดฟันและป้องกันไม่ให้ฟันสึกกร่อน
- เฝือกสบฟันจะช่วยลดแรงที่ใช้ในการกัดฟัน ป้องกันฟันแตกหรือเสียหายจากการกัดฟันรุนแรง
2. การปรับการสบฟัน
หากการนอนกัดฟันเกิดจากการสบฟันที่ผิดปกติ ทันตแพทย์อาจต้องปรับการเรียงตัวของฟัน เช่น การจัดฟัน เพื่อแก้ปัญหาการสบฟันที่ไม่สมดุล
3. การลดความเครียดและความวิตกกังวล
การจัดการความเครียดเป็นหนึ่งในวิธีที่สำคัญในการลดการนอนกัดฟัน คุณสามารถลองใช้เทคนิคการผ่อนคลาย เช่น
- การทำสมาธิ ช่วยให้จิตใจผ่อนคลายและลดความตึงเครียด
- การฝึกหายใจลึกๆ ช่วยให้ร่างกายและจิตใจสงบ
- การออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ เพื่อช่วยลดความเครียดสะสม
- การนวดกล้ามเนื้อขากรรไกร ช่วยบรรเทาความตึงเครียดในกล้ามเนื้อบริเวณใบหน้าและขากรรไกร
4. การปรับพฤติกรรมการนอน
- หลีกเลี่ยงการดื่มเครื่องดื่มที่มีคาเฟอีนหรือแอลกอฮอล์ก่อนนอน เพราะสารเหล่านี้อาจกระตุ้นให้เกิดการนอนกัดฟัน
- ลดการเคี้ยวหมากฝรั่งหรือสิ่งของแข็ง ๆ ในช่วงกลางวัน เพื่อป้องกันไม่ให้กล้ามเนื้อขากรรไกรทำงานหนักเกินไป
- สร้างสภาพแวดล้อมการนอนที่สงบและผ่อนคลาย เพื่อช่วยให้การนอนหลับมีคุณภาพมากขึ้น
5. การรักษาด้วยยา
หากอาการนอนกัดฟันรุนแรง แพทย์อาจพิจารณาใช้ยาคลายกล้ามเนื้อก่อนนอนในบางกรณี เพื่อช่วยลดการหดเกร็งของกล้ามเนื้อกราม แต่ยานี้จะใช้ในระยะสั้นและตามคำแนะนำของแพทย์เท่านั้น
6. การรักษาอาการหยุดหายใจขณะหลับ (Sleep Apnea)
ในบางกรณี การนอนกัดฟันอาจสัมพันธ์กับปัญหาการหยุดหายใจขณะหลับ หากสงสัยว่าเป็นสาเหตุ แพทย์อาจทำการทดสอบการนอนหลับ (Sleep Study) และรักษาภาวะนี้ด้วยเครื่อง CPAP (Continuous Positive Airway Pressure)
7. การรักษาด้วยโบท็อกซ์ (Botox)
ในกรณีที่รุนแรงมากและไม่ได้ผลจากวิธีอื่น ๆ แพทย์อาจแนะนำการฉีดโบท็อกซ์บริเวณกล้ามเนื้อขากรรไกร เพื่อลดการหดตัวของกล้ามเนื้อขณะนอนหลับ
8. การปรึกษานักบำบัดจิตวิทยา
หากการนอนกัดฟันเกิดจากความเครียดหรือความวิตกกังวล การปรึกษานักบำบัดจิตวิทยาอาจช่วยในการแก้ไขปัญหาอารมณ์และจิตใจที่เป็นต้นเหตุของการกัดฟันได้
การดูแลสุขภาพโดยรวม นอนหลับให้เพียงพอ และรักษาสุขภาพร่างกายและจิตใจให้แข็งแรง ด้วยการออกกำลังกายและการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์
นอนกัดฟัน รักษาที่ไหนดี
การรักษาอาการนอนกัดฟันควรได้รับการดูแลจากผู้เชี่ยวชาญด้านทันตกรรมและการนอนหลับ เพื่อหาสาเหตุและวิธีการรักษาที่เหมาะสม โดยคุณสามารถพิจารณารักษาที่สถานพยาบาลหรือคลินิกดังนี้
- คลินิกทันตกรรมทั่วไป หากคุณมีปัญหานอนกัดฟัน ทันตแพทย์ทั่วไปสามารถช่วยตรวจสภาพฟันและให้คำแนะนำเบื้องต้นได้ รวมถึงการใส่เฝือกสบฟัน
- ทันตแพทย์เฉพาะทางด้านทันตกรรมประดิษฐ์ (Prosthodontist) ทันตแพทย์กลุ่มนี้มีความเชี่ยวชาญในด้านการทำเฝือกสบฟันและการรักษาปัญหาการเรียงตัวของฟัน เพื่อป้องกันไม่ให้ฟันเสียหายจากการกัดฟัน
ดูข้อมูลเพิ่มเติม : ทันตแพทย์เฉพาะทางที่โรงพยาบาลทันตกรรมกรุงเทพ BIDH (คลิก)
หากการนอนกัดฟันเกิดจากปัญหาการสบฟันที่ผิดปกติ คุณอาจจำเป็นต้องปรึกษาทันตแพทย์จัดฟัน (Orthodontist) เพื่อทำการรักษาด้วยการจัดฟันหรือปรับการสบฟัน
บางคลินิกทันตกรรมที่เชี่ยวชาญในปัญหาการนอนหลับสามารถช่วยตรวจวิเคราะห์ และรักษาอาการนอนกัดฟันที่เชื่อมโยงกับปัญหาการนอน เช่น การหยุดหายใจขณะหลับ (Sleep Apnea)
- หากสงสัยว่าการนอนกัดฟันเกี่ยวข้องกับการหยุดหายใจขณะหลับ หรือปัญหาการนอนอื่น ๆ คุณสามารถเข้ารับการตรวจการนอนหลับจากแพทย์เฉพาะทางด้านการนอน (Sleep Specialist) ที่ศูนย์ตรวจการนอนหลับในโรงพยาบาลใหญ่ ๆ เพื่อตรวจสอบและรับคำปรึกษา
- โรงพยาบาลใหญ่ ๆ หรือโรงพยาบาลเอกชนที่มีศูนย์ตรวจการนอนหลับเฉพาะทาง มักมีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านการนอนและทันตแพทย์ทำงานร่วมกันในการรักษา
หากสาเหตุของการนอนกัดฟันเกี่ยวข้องกับความเครียดหรือความวิตกกังวล นักจิตวิทยาหรือนักบำบัดจิตวิทยาสามารถช่วยในการจัดการอารมณ์และลดความเครียด ซึ่งเป็นวิธีการรักษาที่สำคัญควบคู่ไปกับการดูแลสุขภาพฟัน

สำหรับการเลือกสถานที่รักษา แนะนำให้เลือกคลินิกทันตกรรม เหมาะสำหรับการรักษาในกรณีที่การนอนกัดฟันเกิดจากการสบฟันผิดปกติ หรือเพื่อใส่เฝือกสบฟัน
โรงพยาบาลที่มีศูนย์ตรวจการนอนหลับ เหมาะสำหรับการตรวจวิเคราะห์ปัญหาการนอนที่ซับซ้อนและการรักษาที่เกี่ยวข้องกับการหยุดหายใจขณะหลับ
ทั้งนี้การปรึกษาทันตแพทย์หรือแพทย์เฉพาะทาง จะช่วยให้คุณได้รับการรักษาที่เหมาะสม
ปรึกษาเรา โรงพยาบาลฟัน BIDH
สรุป
การนอนกัดฟันเป็นภาวะที่เกิดจากหลายปัจจัย การวินิจฉัย และการรักษาควรพิจารณาจากหลายมิติ ไม่ว่าจะเป็นทางกายภาพ หรือจิตใจ การรักษาอาการนอนกัดฟันจะได้ผลดีที่สุดเมื่อใช้หลายวิธีร่วมกันตามสาเหตุของปัญหา และความรุนแรงของอาการ การปรึกษาทันตแพทย์หรือ นักบำบัดจึงเป็นขั้นตอนสำคัญในการเลือกวิธีการรักษาที่เหมาะสมกับตัวคุณ
อย่าลืมปรึกษาทันตแพทย์เพื่อรับคำแนะนำที่เหมาะสม และเลือกสถานพยาบาล (โรงพยาบาลฟัน, ศูนย์ทันตกรรม และคลินิกทันตกรรม) ที่มีมาตรฐานในการให้บริการ สะอาด เพื่อให้คุณได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดและปลอดภัยที่สุด

ติดต่อเรา โรงพยาบาลฟัน สุขุมวิท ซอย 2
โรงพยาบาลทันตกรรมกรุงเทพอินเตอร์เนชั่นแนล (BIDH)
98 ซอยสุขุมวิท 2 แขวงคลองเตย, เขตคลองเตย กรุงเทพมหานคร 10110
Tel : 02-115-8977, 095-517-1587
Email : contact@dentalhospitalthailand.com
LINE ID : @DentalHospital
Google Maps : โรงพยาบาลฟัน กรุงเทพ BIDH





